Öncelikle belirtilmesi gereken, SDG’nin, Geçici Şam hükümetiyle müzakere masasında önemli ve somut kazanımlar elde ettiği bir anlaşma yapmış olması Kürtlerin direnişi, kararlılığı ve uluslararası düzeyde kurduğu dayanışmanın somut bir sonucu olmuştur. Hem büyük kazanımlar elde edilmiş, hemde büyük bir tehlikenin önü alınmıştır.
Ancak anlaşma maddelerinin ne kadar, nasıl ve ne sürede yaşamsallaşacağıda, yine Kürtlerin ve bütün dayanışmacı özgürlük ve demokrasi güçlerinin kesintisiz mücadelesine bağlıdır.
ANLAŞMA MADDELERİ:
1-Önceki entegrasyon görüşme süreçlerinde, Kürtlerin ulusal kimlik ve SDG’nin ayrı bir askeri yapı varlığının,Şam tarafından yok sayılmaya çalışıldığı söz konusuydu. Geldiğimiz aşamada varılan anlaşmaya göre ise, askeri entegrasyonun ayrı tugaylar ve tümenler üzerinden gerçekleşecek olması çok önemlidir.
2-Bu,Kürtlerin siyasal ve psikolojik açısından iradi bir özne olarak sürece dahil olmasını ve kendi bölgelerinde kendi askeri ve siyasi güçlerine dayanarak, iktidarla müzakere ve ortaklaşma içinde hareket etmelerini sağlayacaktır.
3-Kürt şehirlerinin iç güvenliği meselesi de kritik bir meseleydi. İç güvenlik güçlerinin yerel halktan (Kürtlerden) seçilecek olması çok çok önemlidir. Çünkü yerel halklar tarafından seçilecek Valilikler ve Emniyet müdürlükleri iç güvenlikten sorumlu yapılar olacaktır.
4-Asayiş güçlerimiz yerlerinde kalacak ve hiçbir gücün yerel güçlerimizin yerini almayacağı ve ayrıca savunma Bakan Yardımcılığı’nın da SDG’de olacak olması önemlidir..
5-Başta Kürt bölgeleri olmak üzere Şam askeri güçlerinin şehir ve kasabaların dışına çıkarılması ve girişlerin yasaklanması konusunda mutabakat da sağlanmıştır.
6-Temel hayati tesislerinin ortaklaşmasıda çok önemli bir başlıktır. Rimelan Petrol Sahalarının faaliyete geçmesi, sivil halkın ve yerel yönetimlerin buradan faydalanması, Kamışlo Havaalanı’nın sivil havacılığa açılması gibi çok hayati adımlar da vardır. Bu adımlar aşamalı olarak uygulanarak hayata geçirilecektir. İlk 10- 15 günde atılacak adımlarda var, uygulamada aylara yayılacak olanlarıda var.
Bütün bunlarla beraber, anlaşmada tarafları tüm zamanlarda ve her koşulda bağlayan maddelerde var.
7- Eğitim ve kültürel haklara ilişkin haklara ilişkin anlaşma maddesinde ise, ana dilde alınan eğitimler üzerinden Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi tarafından verilen ilk, orta, lise ve üniversite diplomalarının, denkliğinin ve resmi onayla kabul edilmesi çok önemlidir. Bu çerçevede ayrıca önemli olan kürtçenin de seçmeli ders değil, 15 yıldır kurumsallaşmış Kürtçe ana dilde genel eğitimin tanınmasıdır.
8- Medya, kültür ve sivil toplum alanına ilişkin düzenlemelerde ise, bu kurumlar mevzuata uygun şekilde ruhsatlandırılacak ve kendi karakterleriyle faaliyetlerini sürdürebileceklerdir.
8- Bu süreçte Türk yetkilileri ile yapılan görüşmelerle beraber Türkiye Efrin’den çekilecek. Bu çekilme Suriye hükümeti tarafından da teyit edildi. Halen çekilme hazırlığı içerisinde oldukları Serêkaniyê’den de çekilecekler. Buralarında yerel yönetimleri ve iç güvenlik güçleri, yerel halk tarafından seçilecek. Afrin, Şeyh Maksud, Rasulayn, Serêkaniyê ve diğer bölgelere kısa süre içinde kesin dönüşlerin sağlanması da anlaşmanın temel başlıklarından biridir.
10- Demografik yapısı değiştirilen şehirlerin aslına uygun biçimde yeniden yapılandırılması, göç edenlerin evlerine ve topraklarına kavuşacak olmaları çok önemli anlaşma maddelerinden birisidir.
Bu bölgelerin yerel yöneticilerinin ve sivil yönetimlerinin oluşması, SDG’nin de inisiyatifinde yerel seçimle olacaktır.
Not: Türkiye bu anlaşma başlıklarına karşı şu ana kadar olumsuz bir tutum sergilememiştir.
